{"id":3187,"date":"2022-03-02T15:17:56","date_gmt":"2022-03-02T15:17:56","guid":{"rendered":"https:\/\/gkp.org.rs\/?p=3187"},"modified":"2022-03-02T15:17:56","modified_gmt":"2022-03-02T15:17:56","slug":"zasto-se-moramo-ujediniti-za-mir-i-ljudska-prava-preko-starih-podela","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gkp.org.rs\/fr\/preporucujemo\/zasto-se-moramo-ujediniti-za-mir-i-ljudska-prava-preko-starih-podela\/","title":{"rendered":"Za\u0161to se moramo ujediniti za mir i ljudska prava preko starih podela"},"content":{"rendered":"

Dmitrij Makarov<\/b><\/span><\/span> i <\/span><\/span>Meri Kaldor<\/b><\/span><\/span> pozivaju na solidarnost i dijalog izme\u0111u antiratnih pokreta <\/span><\/span>van<\/span><\/span> hladnoratovskih <\/span><\/span>podela<\/span><\/span><\/i><\/span><\/p>\n

Jedna od ranih inicijativa pokreta \u201e<\/span><\/span><\/span>ne ratu\u201c <\/span><\/span><\/span>ruskih gra\u0111ana, koji sada ispunjava trgove Moskve, Sankt Peterburga i drugih gradova i suo\u010dava se sa brutalnom represijom, bila je javn<\/a><\/span><\/span><\/span>o saop\u0161tenje<\/span><\/span><\/span> pokreta <\/span><\/span><\/span>gra\u0111anskih aktivista<\/span><\/span><\/span> u Rusiji<\/span><\/span><\/span><\/a> koj<\/span><\/span><\/span>i<\/span><\/span><\/span> se protiv<\/span><\/span><\/span>e<\/span><\/span><\/span> vojnoj akciji u Ukrajini. Jedan od njegovih organizatora, Dmitrij Makarov, sa Meri Kaldor pi\u0161e protiv hladnoratovskog <\/span><\/span><\/span>na\u010dina <\/span><\/span><\/span>mi\u0161lj<\/span><\/span><\/span>e<\/span><\/span><\/span>nja, <\/span><\/span><\/span>kao<\/span><\/span><\/span> i <\/span><\/span><\/span>o <\/span><\/span><\/span>va\u017enosti solidarnosti i dijaloga izme\u0111u antiratnih pokreta <\/span><\/span><\/span>koji prelaze granice<\/span><\/span><\/span> biv\u0161ih podela.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Jedini na\u010din da se okon\u010da rat u Ukrajini <\/span><\/span>jeste <\/span><\/span>kombinacija ukrajinskog otpora i ruske opozicije. Uprkos razbijanju svih oblika opozicije u Rusiji, hiljade <\/span><\/span>ljudi je<\/span><\/span> bil<\/span><\/span>o<\/span><\/span> dovoljno hrabr<\/span><\/span>o<\/span><\/span> da protestuj<\/span><\/span>e<\/span><\/span> protiv rata u najmanje 53 grada \u0161irom Rusije; <\/span><\/span>na <\/span><\/span>hiljade je uhap\u0161eno, a protesti se nastavljaju. Mnogi lokalni odbornici, dva \u010dlana parlamenta, direktori pozori\u0161ta, sportske li\u010dnosti, <\/span><\/span>TV <\/span><\/span>voditelji, kao i novine <\/span><\/span>Novaja gazeta<\/i><\/span><\/span> javno izra\u017eavaju <\/span><\/span>svoje <\/span><\/span>protivljenje ratu.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Raspolo\u017eenje u Rusiji je me\u0161avina zbunjenosti, o\u010daja i prkosa. Oni koji su deo grupe podr\u0161ke re\u017eimu su anga\u017eovani u samoispunjavajuc\u0301em proro\u010danstvu, ukazujuc\u0301i <\/span><\/span><\/span>d<\/span><\/span><\/span>a <\/span><\/span><\/span>je <\/span><\/span><\/span>odgovor Zapada na rat dokaz zapadne agresije. Mnogi drugi su izgubili nadu i <\/span><\/span><\/span>pri\u010daju<\/span><\/span><\/span> o tome kako da napuste zemlju. Postoji i veliki broj onih koji se pitaju kako da izgrade antiratni pokret suo\u010deni sa \u0161iroko rasprostranjenom represijom. Ova peticija<\/a> je bila prvi korak u <\/span><\/span><\/span>t<\/span><\/span><\/span>om pravcu; sada postoji mnogo diskusija me\u0111u razli\u010ditim grupama i mre\u017eama o tome kako <\/span><\/span><\/span>nastaviti dalje s<\/span><\/span><\/span>a<\/span><\/span><\/span> tim.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ono \u0161to je sada potrebno jeste da aktivisti za mir i ljudska prava na Zapadu organizuju intenzivan dijalog sa mirovnim aktivistima \u0161irom Rusije kako bi razvili zajedni\u010dku transnacionalnu strategiju. To je dijalog koji treba da uklju\u010di i aktiviste iz Belorusije i Ukrajine.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kraj binarnog hladnoratovskog razmi\u0161ljanja<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Polazna ta\u010dka je potreba za zajedni\u010dkim razumevanjem rata u smislu demokratije i ljudskih prava. Primarna briga ruskog re\u017eima je da ostane na vlasti <\/span><\/span><\/span>i<\/span><\/span><\/span> on strahuj<\/span><\/span><\/span>e<\/span><\/span><\/span> da bi demokratija u Ukrajini mogla <\/span><\/span><\/span>biti<\/span><\/span><\/span> primer <\/span><\/span><\/span>za <\/span><\/span><\/span>koji<\/span><\/span><\/span>m<\/span><\/span><\/span> bi se povela i <\/span><\/span><\/span>Rusij<\/span><\/span><\/span>a<\/span><\/span><\/span>. On ne mo<\/span><\/span><\/span>\u017ee<\/span><\/span><\/span> da <\/span><\/span><\/span>prihvati demokratiju u Ukrajini isto kao \u0161to Asadov re\u017eim <\/span><\/span><\/span>ne <\/span><\/span><\/span>mo<\/span><\/span><\/span>\u017ee da<\/span><\/span><\/span> prihvati demokratiju u Siriji. T<\/span><\/span><\/span>akvo jedno<\/span><\/span><\/span> razumevanje je potrebno da bi se suprotstavilo dominantnim tuma\u010denjima rata koja se fokusiraju na geopolitiku <\/span><\/span><\/span>pre<\/span><\/span><\/span> ne<\/span><\/span><\/span>go<\/span><\/span><\/span> na demokratiju i ljudska prava, <\/span><\/span><\/span>a<\/span><\/span><\/span> koja tako\u0111e marginalizuju ulogu antiratnog aktivizma<\/a>.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Postoji tendencija da se rat objasni binarnim terminima, ba\u0161 kao \u0161to je to bilo tokom Hladnog rata: zapadni establi\u0161menti pripisuju krizu u potpunosti agresivnom pona\u0161anju Rusije, dok ruska dr\u017eava svoje pona\u0161anje opravdava kao odgovor na ekspanzionizam NATO-a. Ruska dr\u017eava tretira svaki antiratni pokret u Rusiji kao kreaciju Zapada, dok se \u010dinilo da oni na Zapadu koji se protive \u0161irenju NATO-a \u010desto odobravaju rusko pona\u0161anje.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Tokom perioda <\/span><\/span>H<\/span><\/span>ladnog rata, aktivisti su bili uhvac\u0301eni u sli\u010dnu zamku. Borci za mir na Zapadu bili su politi\u010dki marginalizovani jer <\/span><\/span>je<\/span><\/span> na njih gledano kao na sovjetsku petu kolonu, dok su aktivisti za ljudska prava u Sovjetskom <\/span><\/span>s<\/span><\/span>avezu i <\/span><\/span>I<\/span><\/span>sto\u010dnoj Evropi tretirani kao oru\u0111e zapadnih vlada. Samo udru\u017eivanjem, nagla\u0161avanjem i mira i ljudskih prava, bilo je moguc\u0301e pro\u0161iriti njihov politi\u010dki uticaj.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Istorija se obi\u010dno pri\u010da odozgo, tako da se \u010desto potcenj<\/span><\/span>ivala<\/span><\/span> va\u017enost dijaloga izme\u0111u pokreta za mir i ljudska prava <\/span><\/span>koji se vodio<\/span><\/span> preko<\/span><\/span> podele izme\u0111u Istoka i Zapada, <\/span><\/span>i<\/span><\/span> koji je doprin<\/span><\/span>eo<\/span><\/span> okon\u010danju Hladnog rata.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Poslednjih godina u Rusiji su veliki protesti ugu\u0161eni, a aparat civilnog dru\u0161tva \u2013 institucije za ljudska prava, opozicione politi\u010dke stranke, nevladine organizacije raznih vrsta i nezavisni mediji \u2013 <\/span><\/span>dr\u017eava je napala i razbila<\/span><\/span>, <\/span><\/span>\u010dine\u0107i<\/span><\/span> aktivn<\/span><\/span>e<\/span><\/span> proteste <\/span><\/span>sve te\u017eim i te\u017eim<\/span><\/span>. Razbijanje civilnog dru\u0161tva je racionalizovano argumentom da su takve grupe \u201estrani agenti\u201c koje promovi\u0161e Zapad.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ukoliko<\/span><\/span> \u017eelimo mir u Evropi, onda antiratni aktivisti i na Zapadu i u Rusiji moraju da napuste binarne poglede na svet. Za one koji se protive militarizmu i trci u naoru\u017eanju na Zapadu veoma je va\u017eno da se uklju\u010de u dijalog sa onima koji se zala\u017eu za mir i ljudska prava u Rusiji i prona\u0111u na\u010dine da <\/span><\/span>udru\u017eeno<\/span><\/span> ostvare svoje zajedni\u010dke ciljeve.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

C<\/b><\/i><\/span><\/span>ron<\/b><\/i><\/span><\/span>y<\/b><\/i><\/span><\/span> kapitalizam<\/b><\/i><\/span><\/span> <\/b>(kronizam)<\/b><\/span><\/span> i ekskluzivni nacionalizam<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Agresivno pona\u0161anje Kremlja treba shvatiti kao manifestaciju veoma savremenog fenomena \u2013 novog oblika desni\u010darskog autoritarnog populizma koji kombinuje <\/span><\/span>crony<\/i><\/span><\/span> kapitalizam<\/i><\/span><\/span> i ekskluzivni nacionalizam \u2013 koji se mo\u017ee nac\u0301i ne samo u Rusiji, vec\u0301 i u D\u017eonsonovoj Britaniji ili Trampovoj Americi, da ne pominjemo Modijevu Indiju ili Bolsonarov Brazil. Mo\u017ee se <\/span><\/span>re\u0107i<\/span><\/span> da je Zapad ovom fenomenu doprineo na dva na\u010dina.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Pre svega, kada se zavr\u0161io Hladni rat, mnogi su se nadali da c\u0301e to dovesti do demilitarizacije Evrope. Sovjetsk<\/span><\/span>a alijansa<\/span><\/span>, Var\u0161avski pakt, raspu\u0161ten <\/span><\/span>je<\/span><\/span> \u2013 ali NATO je nastavio da postoji i zaista se pro\u0161irio. To je delom bil<\/span><\/span>o zbog<\/span><\/span> inercij<\/span><\/span>e<\/span><\/span>, delom <\/span><\/span>je to bio <\/span><\/span>odgovor na zahteve zemalja <\/span><\/span>iz<\/span><\/span> c<\/span><\/span>entralne i Isto\u010dne Evrope <\/span><\/span>koje su mu se \u017eelele pridru\u017eiti<\/span><\/span>, a delom posledica pritiska vojno-industrijskog kompleksa. Putin bi verovatno delovao agresivno i bez \u0161irenja NATO-a, ali je bilo sasvim nepotrebno da mu Zapad <\/span><\/span>za to<\/span><\/span> daje izgovor. Propu\u0161tena je \u0161ansa da se restruktuira evropska bezbednosna arhitektura sa fokusom na ljudsku bezbednost i odgovor<\/span><\/span>i<\/span><\/span> na <\/span><\/span>kompleksnost <\/span><\/span>kriz<\/span><\/span>e<\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

M<\/span><\/span>o\u017eda jo\u0161 va\u017enije, Zapad je uveo tr\u017ei\u0161ni fundamentalizam u sve postkomunisti\u010dke zemlje. Privatizacija i liberalizacija proizvode kombinaciju kronizma i socio-ekonomske nejednakosti koja je na mnogim mestima obezbedila kontekst za novi autoritarizam. Uprkos izvesnoj kriti\u010d<\/span><\/span>koj<\/span><\/span> retorici i razgovorima o sankcijama, zapadne elite su uglavnom odobravale skladi\u0161tenje <\/span><\/span>ekstrahovanog<\/span><\/span> ruskog bogatstva u sopstvenim finansijskim centrima, \u0161to je dovelo do dalje korupcije i neka\u017enjivosti.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Postoji potreba da se aktivisti \u0161irom Evrope udru\u017ee i odupru novom desni\u010darskom autoritarizmu. Postoji potreba za intenzivnom transnacionalnom komunikacijom \u2013 koja je, sa internetom, sada mnogo lak\u0161a nego tokom Hladnog rata \u2013 kako bi se razvile zajedni\u010dke analize o tome \u0161ta <\/span><\/span>je po\u0161lo<\/span><\/span> po zlu i kako se suprotstaviti opasnim tendencijama. Svi mi treba da skrenemo pa\u017enju na rasprostranjena kr\u0161enja ljudskih prava u Rusiji i zemljama oko nje, posebno u regionu Krima i Donbasa, kao i u drugim sivim zonama i spornim teritorijama. Klju\u010dni fokus tako\u0111e treba da bude na odbrani i pomoc\u0301i u ja\u010danju institucija civilnog dru\u0161tva koje su <\/span><\/span>pod<\/span><\/span> udar<\/span><\/span>om,<\/span><\/span> kako na postsovjetskom prostoru tako i <\/span><\/span>u sopstvenoj zemlji<\/span><\/span>. A antiratni aktivisti, gde god da se nalaze, treba da <\/span><\/span>kritikuju<\/span><\/span> kontinuirani militarizam i trku u naoru\u017eanju sa svih strana <\/span><\/span>kao <\/span><\/span>i da izgrade veze i mre\u017ee jedni sa drugima.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Moramo se upustiti u zajedni\u010dku potragu za re\u0161enjima za ovu kontinuiranu i <\/span><\/span>urgentnu<\/span><\/span> krizu, koja ima ne samo vojnu dimenziju ili dimenziju ljudskih prava, vec\u0301 i konceptualnu. Mo\u017eemo li zamisliti Evropu koja <\/span><\/span>ne prestaje<\/span><\/span> na granicama EU? <\/span><\/span>Ili, pak, c<\/span><\/span>ivilno <\/span><\/span>dru\u0161tvo koje vidi dalje od nacionalnih razlika i odupire se izolaciji i podelama koje podsec\u0301aju na doba <\/span><\/span>H<\/span><\/span>ladnog rata?<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Iznad svega, ova kriza nudi priliku za novi panevropski sistem bezbednosti koji se zasniva na ljudskoj bezbednosti pre nego na nacionalnoj bezbednosti, <\/span><\/span>na <\/span><\/span>multilateralizmu pre nego <\/span><\/span>na <\/span><\/span>geopolitici. Ljudska bezbednost se odnosi na bezbednost pojedinaca i zajednica u kojima \u017eive. <\/span><\/span>Pretpostavka<\/span><\/span> je da je bezbednost Ukrajinaca i Rusa va\u017ena isto koliko i bezbednost Britanaca ili Amerikanaca. <\/span><\/span>R<\/span><\/span>adi <\/span><\/span>se tako\u0111e <\/span><\/span>o sigurnosti od siroma\u0161tva, bolesti i degradacije \u017eivotne sredine, kao i od represije i oru\u017eanog napada. U osnovi <\/span><\/span>se, <\/span><\/span>dakle,<\/span><\/span> nalaze<\/span><\/span> ljudska prava, vladavin<\/span><\/span>a<\/span><\/span> prava i pravd<\/span><\/span>a<\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Diskusija o stvaranju takvog sistema bi uklju\u010divala tri komponente:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n